De aarde beweegt
Een beving met een sterkte van 8,9 op de schaal van Richter schrikt de bewoners van het Japanse eiland Honshu op. De aardbeving bevindt zich op 24km diepte voor de kust van het eiland, vlakbij de stad Sendai. Er volgen veel naschokken. Met een kracht van soms 6 of 7 op de schaal van Richter. Huizen en winkels storten in. Overal breken branden uit.

Een overzicht van de aardbevingen bij Japan op 11 maart - www.quake-maps.com

Autorijden zal de komende tijd moeilijk worden: er bevinden zich enorme scheuren in het wegdek - AFP

Tsunami
Omdat de beving zich in zee voordoet, ontstaat er een tsunami. Op sommige plekken waren de golven 10 meter hoog. Maar dat is bij een tsunami niet eens het gevaarlijkste. Vooral de kracht van de vloedgolf is vernietigend. Duizenden auto’s, boten en zelfs hele huizen drijven mee op de stroom van water.

Kernramp?
Alsof de aardbeving en tsunami nog niet erg genoeg zijn: er dreigt ook een nucleaire ramp. In verschillende kerncentrales van Fukushima zijn ontploffingen geweest, de koelsystemen werken niet en er is radioactief materiaal vrij gekomen. Volgens de regering is het stralingsniveau inmiddels (15-03-11) gevaarlijk voor de volksgezondheid. Elk uur komt er veel radioactiviteit vrij: de hoeveelheid waaraan een mens per jaar mag worden blootgesteld!
Volgens een deskundige is de situatie zeer ernstig:

http://s.nos.nl/swf/nos_video_embed.swf

Komt dit goed?
Ik weet dat de Japanners harde werkers zijn en niet bij de pakken zullen neerzitten. Maar of ze dit ooit te boven komen. Als je ziet wat voor verwoestingen de aardbeving en tsunami hebben aangericht, lijkt het een onmogelijke opgave. Het lijkt een ware apocalyps te zijn, met op sommige plaatsen de totale vernietiging van hele dorpen. En de ophanden zijnde nucleaire ramp maakt het er niet veel beter op.

Wat ik van deze week verwacht? Ten eerste wil ik nog minder angst hebben om mensen te bellen; dat probeer ik soms nog wel eens uit te stellen. Ik hoop dus wat zelfverzekerder te worden. Ten tweede hoop ik natuurlijk dat ik met nieuwe verhalen kan komen, en niet met gerecycled materiaal; hoewel dat niet onvermijdelijk is, zoals vorige keer bleek. Zeker met weinig tijd moet je gewoon soms oud materiaal herschrijven en dat dan maar plaatsen. Maar het zou me leuker lijken om echt met eigen nieuws te komen, of in ieder geval een follow-up met een nieuw aspect. Ik hoop ook daarin wat assertiever te worden, aangezien ik vooral soms voor makkelijk ga, omdat dat gewoon… gemakkelijker is.

Aan het eind van de drie weken, hoop ik dus veel ervaring te hebben opgedaan, zelfverzekerder te zijn geworden en assertiever, maar ook hoop ik dat we een mooie site hebben gemaakt, met misschien wel honderden en hopelijk duizenden bezoekers per dag, nieuw nieuws en bijzondere verhalen.

Ik verwacht trouwens ook dat ik minstens 2 kilo ben afgevallen door de stress en weer 2 kilo ben aangekomen door ongezond en onregelmatig eten en slapen. Want brak, dat zal ik zeker zijn naar zo’n intensieve periode. Maar ik weet zeker: ook heel erg voldaan!

De vraag in de documentaire luidt: wat is waarheid? Is het dat wat experts zeggen of is het wat massa zegt? En is er één waarheid of zijn er meerdere? Als voorbeeld wordt niet alleen wikipedia bekeken, maar wordt deze website ook met de Encyclopedia Britannica (encyclopedie en website) vergeleken,waarvoor door deskundigen stukken worden geschreven en samengesteld en waarin volgens oud-hoofdredacteur Robert McHenry er alles aan wordt gedaan om zo accuraat en betrouwbaar mogelijke stukken te plaatsen.

McHenry vindt van wikipedia dat het zeker betrouwbare stukken heeft, maar dat de zwakke kant van de website is dat er ook heel veel slechte artikelen tussen zitten en dat beiden niet van elkaar te onderscheiden zijn. Zijn mening: liever experts dan de massa.

Ook Andrew Keen, die er een boek over schreef, vindt dat er door de massa teveel waarheden zijn ontstaan en dat we web 2.0 verkeerd gebruiken. Er zouden ‘gatekeepers’ moeten zijn en de professional zou weer de autoriteit moeten worden als het om kennis gaat, niet de 17-jarige jongen die een wiki-artikel schrijft.

De voorstanders die aan het woord komen zijn de oprichters van wikipedia Jimmy Wales en Larry Sanger. Vooral Wales is heel erg voor het principe dat iedereen zijn kennis op wikipedia kan schrijven of in al bestaande artikelen kan editen. Sanger vertrok uiteindelijk omdat hij toch vond dat de artikelen te amateuristisch waren, hij wilde er meer deskundigen bij betrekken. Volgens Sanger haal je dan juist het hele idee weg van de site: de som van alle kennis van de massa.

Deze blog gaat over twee dingen: ten eerste tussen massa en experts/ wikipedia en britannica en ten tweede zal ik in trant daarvan nog mijn mening geven over burgerjournalistiek en de gevestigde media. Dit wordt echter samen verbonden door de vraag: wat is (de) waarheid?

Zelf denk ik dat er twee kanten aan het verhaal zitten. Websites als wikipedia geven iedereen de kans om zijn of haar kennis met de wereld te delen. Hierdoor ontstaat er inderdaad een ‘som van alle kennis’ zoals een van de oprichters van de site het in de documentaire noemt. Zelf gebruik ik de website als beginpunt, als ik iets te weten wil komen. Hoe meer links er onderaan een artikel staan, hoe handiger ik het vind. Meestal staat op die websites namelijk nog meer en uitgebreidere informatie.

Niet alleen wikipedia, ook andere vormen van user generated content zijn een prachtige manier om informatie met elkaar te delen. Het welbekende voorbeeld: twitter. Volgens mij is het namelijk zo dat het meeste nieuws niet van journalisten, maar van burgers komt. Twitter is daarbij de ideale plek om dat nieuws te delen, vaak nog op het moment dat het speelt. Zoals in het geval van de crash van het Turkish Airlines-vliegtuig bij Schiphol, of het vliegtuig dat in de Hudson landde.

Op het internet komt dus veel informatie bij elkaar, maar ook veel verschillende waarheden. Maar wie bepaalt wat waar is? Iedereen heeft daar zo zijn eigen meningen over. En zoals in tegenlicht ook is te zien: artikelen op wikipedia worden elke paar minuten veranderd. Het kan dus zijn dat een bekend persoon het ene moment rechtse sympathieën heeft volgens een schrijver, en het volgende moment bepaalt een andere schrijver dat het een neo-nazi is!

Hoewel ik inderdaad net als Jimmy Wales vind dat een ‘amateur’ net zo goede of soms zelfs betere kennis heeft dan een deskundige – en daarvoor is het web 2.0 natuurlijk een prachtig plek om dat te delen – vind ik dat er nog steeds experts nodig zijn om nieuws of waarheden overzichtelijk weer te geven en te analyseren. Daarom vind ik dat journalisten niet persé altijd als taak hebben om nieuws te vinden, daar zijn immers vaak burgers voor, maar de journalist heeft wel als taak om het nieuws, de meningen, en zelfs de waarheid voor het grote publiek begrijpbaar en overzichtelijk te maken. Zij moeten de vele informatie, de vaak user generated content, selecteren en analyseren.

Wikipedia en burgerjournalistiek zijn prima, zolang er transparantie is en duidelijk is dat ‘de waarheid’ niet vast staat. De wiki-artikelen en blogs met burgerjournalistiek erop (waar dus geen gevestigde media zich mee bemoeit) dienen naar mijn idee met een korrel zout te worden genomen.

Hoewel de gevestigde media ook niet altijd gelijk hebben, zijn zij wel diegene die ervoor geleerd hebben om de  informatie te selecteren en analyseren die echt van belang is. Maar ironisch genoeg is daar vaak wel eerst weer user generated content voor nodig.

Even wat uitgebreider: stel er zijn op internet een aantal sites met informatie aan elkaar gekoppeld door een programmaatje. Doordat de informatie aan elkaar is gekoppeld, ontstaat er nieuwe informatie, die vervolgens op internet wordt gepresenteerd. Dit kan bijvoorbeeld een overzichtskaart zijn. Uit die informatie kunnen bepaalde conclusies worden getrokken, die journalistiek van belang kunnen zijn. Een journalist zou dus kunnen denken: ‘hé, dit is nieuwe informatie, hier zit wel een verhaal in.’ Maar het kan ook zijn dat het de gewone internetgebruiker een overzicht verschaft van bijvoorbeeld misdaadcijfers of stemgedrag.

Niet meer handmatig

Op de site van de nieuwe reporter wordt een voorbeeld gegeven van een journalist die handmatig te werk gaat, dus zonder behulp van een programma dat informatie van sites koppelt (ook wel API genoemd): Iemand wil een overzichtskaart maken van misdaadartikelen. Een artikel over bijvoorbeeld een moord in Eindhoven wordt dan op de kaart weergegeven met een puntje op Eindhoven en een video van een bankoverval in Amsterdam wordt met een puntje op de kaart waar Amsterdam ligt geplaatst. Dat wordt dus handmatig zoeken in de archieven naar artikelen, zelf de markeringen op de kaart maken en koppelen aan het goede artikel dan wel filmpje en dit alles ook elke dag weer updaten, want er komen altijd nieuwe artikelen bij.

Je ziet, dit is een onmogelijke taak. Daarom hier wat concrete voorbeelden hoe het met behulp van de computer en internet ook kan (dus niet handmatig):

AD misdaadmeter Dit is een goed voorbeeld van databasejournalistiek. Hoewel het niet heel up-to-date is (er zijn politiecijfers gebruikt uit 2007 en 2008) kun je wel mooie overzichten zien en vergelijkingen tussen twee gemeentes maken.  De gebruiker (journalist) krijgt snel een overzicht van de gemeentes met de hoogste of juist laagste misdaadcijfers. Dus is het in jouw gemeente veiliger of in de mijne?

LA Times Homicide Report Dit is het grote Amerikaanse broertje van de AD misdaadmeter. Op de site staan artikelen over mensen die vermoord/gedood zijn in Los Angeles, met daarbij naam, leeftijd, plaats en alle andere gegevens die voorhanden zijn. Er is de optie om een overzicht te krijgen van alle moorden in een jaar, geplot op een kaart; of je kunt zoeken op plaats, achternaam of postcode. Verder zijn er foto’s van de overledenen geplaatst, worden links gegeven naar berichten op twitter, en zijn er overzichten over de nationaliteit van de vermoorde personen. Je kunt ook zoeken op leeftijd, oorzaak, ras/etniciteit, buurt etc. Kortom: een heel handig overzicht met (bijna) alle informatie over moordzaken in Los Angeles. Zeker te gebruiken voor misdaadjournalisten!

Misdaadkaart Dit is een nog beter Nederlands voorbeeld dan de AD misdaadmeter. Deze lijkt meer op de van de LATimes. Er staan berichten over de misdaden, er worden kaartjes van Google Maps getoond, je kunt op je woonplaats of postcode zoeken naar misdaad in de buurt en op het ‘soort’ misdaad. Dit alles geeft net als de LAtimes een mooi overzicht over misdaad in Nederland, hoewel het natuurlijk veel minder omvangrijk en uitgebreid is dan de Amerikaanse variant. Toch goed te gebruiken als je een artikeltje over bijvoorbeeld brand, verkeersongelukken 0f overvallen wilt schrijven

Politifact Site met daarop een overzicht van wat Amerikaanse politici beweren en daarbij in hoeverre dat waar is of niet. Ook wordt er een overzicht gegeven van beloften die Obama heeft gemaakt en of hij deze ook na is gekomen, of er nog mee bezig is.  Hoewel ik denk dat een groot deel van de site handmatig is gemaakt, is het toch ook een mooi voorbeeld van databasejournalistiek. Je kunt bijvoorbeeld onderzoeken hoe vaak een bepaalde politicus de waarheid spreekt en of deze dus betrouwbaar is. Men kan op onderwerp of politicus zoeken maar andersom door op ‘waarheid’ of ‘onwaarheid’ te zoeken.

Foto’s van gearresteerden Leuk hoor, met je kop op internet. Dat zullen de gearresteerden van Tampa Bay wel hebben gedacht. Mensen die in de Amerikaanse Hillsborough, Pinellas, Manatee en Pasco counties worden gearresteerd en gevangen gezet, worden op deze site met volledig profiel en foto weergegeven. Er staat overigens wel bij dat iedereen op de site onschuldig is tot het tegendeel is bewezen. Hoe de uitkomst van de zaak is en of de verdachte wordt gestraft of niet komt niet op de site te staan. Het gaat alleen om mensen die gearresteerd zijn. Ze blijven 60 dagen staan.

Hoewel enigszins grappig (ik dacht eerst dat het nep was) is de site toch heel mooi en kun je goede overzichten krijgen over de misdaad in de genoemde counties. Graphics met leeftijd, geslacht, lengte en gewicht zijn op de site beschikbaar. En ook video’s en artikelen over misdaad. Als gebruiker (journalist) kun je dus een goed overzicht krijgen van de misdaad in de regio, maar nog belangrijker: de mensen erachter!

Jammer genoeg weinig tijd deze week, en dus had ik alleen nog maar een basis opzetje gemaakt. “Dat kan ik in het weekend nog wel doen,” zo dacht ik, in de veronderstelling dat ik zondagmiddag een beetje op tijd weer thuis zou zijn van verenigingsweekend. Maar helaas: de bus ging maar één keer in het uur, en het was een half uur naar de bushalte lopen, war betekende dat een beetje goede timing vereiste is.  Er moest echter nog opgeruimd en schoongemaakt worden, dus werd het niet de bus van 13.04 en ook niet van 14.04. De veiling van de overgebleven etenswaren had prioriteit.

Dus de bus van 15.04, en toen misten we ook nog eens de trein! Uiteindelijk was ik rond 17.00 thuis. Meteen de computer aan en tikken maar: na wat zoek- en speurwerk hier het resultaat.

Maar goed, over de excursie. We werden door de adjuct-directeur en een oud-collega van de Master Journalistiek bijgepraat over het wel en wee van de LC. Daarna werden we door de redactieruimte geleid. Erg leuk, maar er was niet veel interessants te zien, behalve misschien het voetbalslipje dat bij de sportredactie aan een zuil hing en de geinige kattenfoto’s bij de fotografen-afdeling.

Het leukste van de LC is natuurlijk dat de krant in hetzelfde gebouw gedrukt wordt. En dat kregen we te zien! We werden rondgeleid door het bos aan papierrollen, die elk zo’n 1000-1500kg  wogen en 16-22km lang waren. Daarna kregen we te zien hoe het papier via grote machines naar de bovenste etage werd geleid om gedrukt te worden, en vervolgens in de hal ernaast gesorteerd te worden, verpakt en verscheept. Dat laatste gebeurde overigens met lopende banden die op gewone personenauto’s uitkwamen.

De geur van verse krant heb ik daarna nog lang in mijn hoofd en neusgaten gehad: heerlijk!

En wat heeft Genocide daar nou weer mee te maken? Nou, bij de kranten die we deze week maakten moesten ook bijlages worden geleverd. Dus waren de dagbladders ingedeeld in drie groepen: Onderwijs, Haïti en Genocide. Die laatste leek mij het interssantst en dus schreef ik na wat research te hebben gedaan over: toerisme op de killing fields. Het blijkt namelijk dat deze massagrafvelden in Cambodja behoorlijk wat toeristen aantrekken.

We waren woensdagmiddag al aan de opmaak in pagemaker begonnen, en onze vrees werd waarheid: we hadden veel te veel materiaal! Wat betekende dat we in plaats van acht pagina’s er tien zouden krijgen. Dit was druktechnisch gezien echter onmogelijk, maar voor twaalf hadden we te weinig.

De oplossing: een mooie centerspread met collage van genocideslachtoffers. Ik heb hem inmiddels op mijn koelkast hangen, als aandenken aan dit mooie staaltje kunst van Elja en mij. En natuurlijk, wel heel cru: met dank aan de fotografen van de Khmer Rouge, die de foto’s maakten van hun slachtoffers voordat deze werden vermoord in de killing fields.

Uiteindelijk leverde onze inspanningen van een week een mooie bijlage op, die bijna de titel: “genocide is heel morbide” kreeg. Gelukkig hebben we dit nog wel veranderd! Maar ook hier was de tijdsdruk weer de grote boosdoener voor veel fouten. Een vergeten redacteur in het colofon, een verkeerd gespelde achternaam, witte randjes waar ze niet moesten, woorden dubbelop en als grote klapper een nieuwe Afrikaanse stam: de Tutu’s (ja, die van de Tutsi’s en de Hutu’s)!

Nadat we een uur overtijd waren moesten we van Elja echt stoppen, de donderdagkrant kreeg voorrang. Gelukkig was de bijlage ondanks de fouten toch zo goed als af, en dus werd hij rond 1 uur 130x gedrukt!

Máár: het was erg leuk. Ik schreef een artikel over het verzet tegen een urilift, die geplaatst zou worden bij het 15e eeuwse Pepergasthuis. De bewoners waren boos, de leden van de Oecumenische kerk waren boos en de andere bewoners van de Peperstraat waren boos. Dus ik ging op weg naar het gasthuis (nooit geweten dat het er was).

Eenmaal daar werd ik door een enthousiaste oude man ontvangen, Ruurd genaamd. Hij leidde me rond door het huis, liet de keuken en de kerk zien, om vervolgens weer aan de keukentafel met mij het dossier voor de rechter door te nemen. Tot mijn verbazing mocht ik het nog meenemen ook! Dus na enige tegenstand van mij – “ik kan dit toch niet zomaar meenemen?” – heb ik het toch maar in mijn tas gedaan. Daarna liet Ruurd me de beruchte plasplek zien en ik maakte foto’s.

Het verhaal werd leuk: geestige quotes van Ruurd, en goede info uit het dossier. Uiteindelijk is het verhaal door de eindredactie flink ingekort en zijn de leukste quotes eruit gehaald, maar: c’est la vie! Dat is nou eenmaal het werk van de eindredactie en daar moet ik me bij neerleggen. Toch nog wel een mooie grote, zelfgemaakte foto erbij.

En, een van de redacteuren bedacht: urinecabine klinkt mooier dan plaszuil of urilift. Brilliant!

De eerste week: dat is te lang geleden. Ik weet alleen nog dat mijn twee stukken werden ingekort tot ‘kortjes’ en dat er door een computercrash allemaal fouten in de opmaak zaten: halve teksten afgebroken midden in een zin of woord, woordjes en zinnen die weer naar hun oude staat waren teruggetoverd, en meer van dat soort fratsen.

Volgens mij gingen de stukjes over twee rechtszaken, waarin beide verdachten vlees hadden gestolen, van de Aldi en de Jumbo. Het andere stukje ging over vervoerder Qbuzz, die in Groningen de studenten met OV-chipkaart nog niet kan controleren. Er zijn nog geen in/uit-checkkastjes geïnstalleerd in de bussen. Studenten kunnen nu dus nog gratis reizen, maar daar komt binnenkort verandering in als er OV-stewards met mobiele kastjes worden ingezet.

Tweede week: ziek! Bronchitus en longontsteking. Sanna zei: daar kunnen we niet tegen op (reactie op mijn mailtje of het erg was dat ik een week zou missen)

Derde week: eindelijk! Telegraaf-stijl. Het lijkt vaak bedoeld voor kneuterig SBS6-publiek, maar geloof me, het maken van zo’n krant is vele malen moeilijker dan het maken van een serieuze krant zoals de Volkskrant. Eindelijk mocht ik een dierenverhaal schrijven en wel over: chinchilla’s. En ik heb even om me heen gevraagd, maar niemand had een flauw idee wat dat voor beesten waren: “bedoel je niet chiuahua’s?’”, kreeg ik meerder malen te horen. Nee, niet die dus. Maar van die kleine pluizenbolletjes met grote oren. Ik keek eens even op de site van het opvangcentrum waar het verhaal over zou gaan, belde met de eigenaresse, en tadaa: weer een nieuw verhaal, met dramatische grote kop en enorme foto. Daar was ik wel trots op.

Ik moet er natuurlijk wel even bijvertellen waar het om ging: al sinds vorig jaar mei zit chinchilla-opvang Vida-Nueva met een kastekort. Ze hebben echt al alles geprobeerd, maar al die maanden heeft een vreselijk toekomstbeeld de eigenaresse wanhopig gemaakt: als er geen geld is, zullen de 120 dieren moeten worden afgemaakt. En nee, volgens haar kunnen ze nergens anders heen. Te weinig specialisatie enzo…

En dan afgelopen week: druk druk druk. Een gewone krant op maandag én dinsdag… én ook nog een bijlage op donderdag. Oftewel, doorwerken tot ‘s avonds laat en slecht slapen omdat je nog zoveel moet doen de volgende dag. Uiteindelijk hadden we maandag een soort NRC-next en dinsdag een regio-krant. Op de maandag was ik eindredacteur en dus heb ik niet meer gedaan dan de teksten corrigeren en hier en daar wat aanwijzingen aan Elja (onze page-maker-expert) geven voor de opmaak.

Over dinsdag: dat lees je in mijn volgende blog!